Στη
νοτιοδυτική παραλία της Αθωνικής Χερσονήσου
βρίσκεται η Μονή Ξενοφώντος, που ιδρύθηκε το 10ο αιώνα από τον Όσιο Ξενοφώντα.
Το 1083 την ανακαίνισε εκ βάθρων ο μέγας Δρουγγάριος (ναύαρχος) Στέφανος
που μόνασε εκεί. Το 13ο αιώνα καταστράφηκε από πειρατές, ανοικοδομήθηκε
όμως και στο Ρ Τυπικό του 1394 φαίνεται να κατέχει την 8η θέση μεταξύ των μοναστηριών.
Κατά τα μέσα του 18ου αιώνα η μονή
ήταν ιδιόρρυθμη, βρέθηκε σε μεγάλη
παρακμή, έχοντας μόνο ελάχιστους μοναχούς και
έχασε την ιεραρχική της θέση.
Το 1784, ωστόσο. πρώτη αυτή από όλες τις μονές του
Αγίου Όρους, επανήλθε
στο κοινοβιακό σύστημα κω από τότε άρχισε να
προοδεύει.
Στο μοναστήρι υπάρχουν δύο ναοί,
αφιερωμένοι και οι δύο στον Άγιο Γεώργιο.
Το παλαιό καθολικό φέρει ενδιαφέρουσες
τοιχογραφίες του 16ου αιώνα.
Το νέο καθολικό κτίστηκε το 19ο αιώνα και είναι το
μεγαλύτερο στον Αθω μετά
το καθολικό της Ρωσικής Μονής.
Στο μοναστήρι φυλάσσονται τα λείψανα πολλών αγίων και κομμάτι Τιμίου Ξύλου. Πολύ αξιόλογες είναι δύο μεγάλες ψηφιδωτές εικόνες των Αγίων Γεωργίου και Δημητρίου, καθώς και μια παλαιά και σπάνια εικόνα της Μεταμορφώσεως από κηρομαστίχα.
